Dnia 11 czerwca 2026 r. Rzecznik Generalny TSUE ma wydać opinię w sprawie C – 831/24, która to sprawa dotyczy problematyki związanej z sankcją kredytu darmowego. W niniejszym artykule omawiamy jakich pytań dotyczy opinia Rzecznika Generalnego TSUE oraz jak niniejsza sprawa może wpłynąć na ujednolicenia orzecznictwa sądów powszechnych w sporach dotyczących sankcji kredytu darmowego.
Pytania do TSUE w sprawie C – 831/24 – sankcja kredytu darmowego
Przedmiotowa sprawa jest kolejną polską sprawą przed TSUE dotyczącą sankcji kredytu darmowego. Przypomnieć należy, iż w ostatnim czasie, a dokładniej dnia 23 kwietnia 2026 r. TSUE wydał bardzo głośny i ważny wyrok, w sprawie C – 744/24, który dotyczył problematyki związanej z zakazem naliczania odsetek od kredytowanych kosztów (prowizji czy składek ubezpieczeniowych).
Wyrok ten (z 23 kwietnia 2026 r., w sprawie C – 744/24) już w sposób korzystny dla kredytobiorców i pożyczkobiorców wpływa na linię polskich sądów, które coraz częściej orzekają na korzyść konsumentów w sprawach sankcji kredytu darmowego (SKD).
Jeszcze wcześniej wydany został wyrok TSUE w sprawie C – 472/23, który – w mojej ocenie – pokrywać się będzie z pytaniem nr 3 w sprawie C – 831/24. Wyrok C – 472/23 również bowiem dotyczył zagadnienia proporcjonalności sankcji kredytu darmowego w postaci pozbawienia banku czy parabanku odsetek czy innych opłat jest sankcją proporcjonalną i to niezależnie od skali czy wagi naruszenia.
Z kolei w sprawie C 831/24 Sąd Rejonowy w Białymstoku zadał kolejne trzy istotne pytania, które dotyczą następujących kwestii.
Pytanie nr 1 do TSUE w sprawie C – 831/24
Treść pytania nr 1 do TSUE w komentowanej sprawie brzmi:
1) Czy art. 23 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/48/WE z dnia 23 kwietnia 2008 r. w sprawie umów o kredyt konsumencki oraz uchylającej dyrektywę Rady 87/102/EWG 2 należy intepretować w ten sposób, że nakłada on na sąd krajowy, przy rozpoznawaniu sprawy, w której konsument powołuje się na obowiązek zwrotu przez kredytodawcę nadpłaconej należności wskutek skorzystania z konsumenta z sankcji przewidzianej w prawie krajowym, polegającej na prawie skierowania do kredytodawcy pisemnego oświadczenia, na mocy którego wygasają obowiązki konsumenta do zapłaty odsetek kapitałowych i innych kosztów kredytu, obowiązek zbadania z urzędu, czy kredytodawca naruszył przepisy krajowe, inne niż te, na które powołał się konsument w skierowanym do kredytodawcy pisemnym oświadczeniu, a których naruszenie również uprawnia konsumenta do skorzystania z powyższej sankcji?
W ramach niniejszego pytania sąd krajowy chce uzyskać odpowiedzi jaki jest dokładnie zakres obowiązku sądu, który rozpoznaje sprawę dotyczącą sankcji kredytu darmowego w oparciu o przepisy ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim.
Mianowicie czy sąd jest związany w tego typu sprawie zarzutami wskazanymi w oświadczeniu o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego (SKD) złożonym przez konsumenta? Czy też sąd powinien z urzędu, a więc niezależnie od treści złożonego oświadczenia zbadać czy w danej sprawie doszło do poszczególnych naruszeń, w tym naruszeń na które nie powołuje się konsument.
Innymi słowy – w ramach niniejszej sprawy TSUE ma udzielić odpowiedzi na pytanie czy jeżeli konsument nie wskazał w oświadczeniu o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego, np. naruszenia dotyczącego zaniżenia rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania (RRSO) to czy sąd ma niejako sam z siebie obowiązek zbadać takie naruszenie.
Pytanie nr 2 do TSUE w sprawie C – 831/24
Zgodnie z niniejszym pytaniem sąd krajowy chce uzyskać odpowiedzi na pytanie w jaki dokładnie sposób banki powinny informować swoich klientów o procedurze przedterminowej spłaty kredytu/pożyczki.
Treść komentowanego pytania jest bowiem następująca:
2) Czy art. 10 ust. 2 lit. r) dyrektywy 2008/48/WE należy rozumieć w ten sposób, że wymóg jasnego określenia procedury przedterminowej spłaty nakłada na kredytodawcę obowiązek zredagowania opisu sposobu postępowania, w taki sposób, aby konsument w toku wykonywania umowy miał możliwość bez zasięgania dodatkowych informacji u kredytodawcy (lub czynienia z nim dodatkowych uzgodnień), stwierdzić punkt po punkcie, kto, w jaki sposób i w jakiej kolejności wykonać ma czynności związane z przedterminową spłatą, z wyraźnym oznaczeniem zdarzenia stanowiącego ostatni element tej procedury?
Pytanie nr 3 do TSUE w sprawie C – 831/24
Niniejsze pytanie wydaje się najistotniejsze ze wszystkich trzech, albowiem dotyczy ono kwestii proporcjonalności sankcji kredytu darmowego. Raz jeszcze wskazać należy, iż w przedmiocie proporcjonalności wypowiedział się już TSUE w sprawie C 472/23, zgodnie z którym to wyrokiem sankcja kredytu darmowego jest sankcją proporcjonalną i to niezależnie od stopnia czy też wagi danego naruszenia, o ile naruszenie to miało znaczenie dla konsumenta w procesie wyboru oferty banku.
W sprawie C – 472/23 TSUE orzekł bowiem: „3) Artykuł 23 dyrektywy 2008/48 w związku z jej motywem 47należy interpretować w ten sposób, że nie stoi on na przeszkodzie uregulowaniom krajowym, które przewidują – w przypadku naruszenia obowiązku informacyjnego nałożonego na kredytodawcę zgodnie z art. 10 ust. 2 tej dyrektywy – jednolitą sankcję polegającą na pozbawieniu kredytodawcy prawa do odsetek i opłat, niezależnie od indywidualnego stopnia wagi takiego naruszenia, o ile naruszenie to może podważyć możliwość oceny przez konsumenta zakresu jego zobowiązania”.
Z kolei pytanie nr 3 w sprawie C – 831/24 brzmi bardzo podobnie, albowiem odnosi się do proporcjonalności sankcji kredytu darmowego w kontekście naruszenia przez bank obowiązków związanych z wymogiem jasnego określenia procedury przedterminowej spłaty kredytu/pożyczki:
„3) Czy art. 23 dyrektywy 2008/48/WE należy intepretować w ten sposób, że brak dopełnienia obowiązku jasnego i zwięzłego opisania procedury przedterminowej spłaty w rozumieniu art. 10 ust. 2 lit. r) tej dyrektywy, rodzi zawsze konieczność zastosowania sankcji wobec kredytodawcy, czy też zastosowanie sankcji zależeć może od stopnia naruszenia wskazanego obowiązku, w szczególności, czy dopuszczalne jest odstąpienie od zastosowania sankcji w sytuacji, gdy procedura przedterminowej spłaty została przedstawiona w sposób niepełny i nie ma to negatywnego wpływu na sferę praw i obowiązków konsumenta w okolicznościach konkretnej sprawy?”.
Opinia Rzecznika Generalnego TSUE w sprawie sankcji kredytu darmowego a orzecznictwo sądów polskich
Jakkolwiek opinia Rzecznika Generalnego TSUE to jeszcze nie wyrok to orzecznictwo TSUE – pomimo braku związania niniejszą opinią – bardzo często pokrywa się z wnioskami wynikającymi z niniejszych opinii.
A o tym jak ważne w sporach konsumenckich są wyroki TSUE (poprzedzone często opiniami Rzecznika Generalnego TSUE) pokazał ostatni wyrok z dnia 23 kwietnia 2026 r., w sprawie C – 744/24.
Po 23 kwietnia 2026 r. zostało bowiem wydanych kilkadziesiąt – i to prawomocnych – wyroków korzystnych w sprawach sankcji kredytu darmowego dla konsumentów. Tak samo jak w tzw. sprawach frankowych orzecznictwo TSUE dotyczące sporów kredytów konsumenckich będzie miało i ma fundamentalne znaczenia dla kierunku jak i ujednolicenia orzecznictwa sądów polskich.
Pomoc prawna w sprawach dotyczących kredytów i pożyczek gotówkowych
Jako Kancelaria świadczymy kompleksową pomoc prawną dla konsumentów w sprawach dotyczących sankcji kredytu darmowego, w tym w sprawach w których sankcja kredytu darmowego stanowi mechanizm obronny przed roszczeniem banku.
Zapraszamy do bezpłatnej i niewiążącej analizy umowy pod kątem możliwości skorzystania z sankcji kredytu darmowego. Obecnie prowadzimy spory przeciwko takim podmiotom jak:
– ALIOR Bank S.A. – sankcja kredytu darmowego
– Bank Millennium S.A. – sankcja kredytu darmowego
– BNP Paribas Bank Polska S.A. – sankcja kredytu darmowego
– ERSTE Bank Polska S.A. (Santander Bank Polska S.A.) – sankcja kredytu darmowego
– CREDIT Agricole Bank Polska S.A. – sankcja kredytu darmowego
– mBank S.A. – sankcja kredytu darmowego
– PEKAO S.A. – sankcja kredytu darmowego
– PKO BP. S.A. – sankcja kredytu darmowego
– Santander Consumer Bank S.A.
– SKOK im. Franciszka Stefczyka – sankcja kredytu darmowego
– Smartney Grupa Oney S.A., SMATNEY sp. z o.o. – sankcja kredytu darmowego
– VELOBank S.A. – sankcja kredytu darmowego
