Wznowienie postępowania o służebność przesyłu

Jeżeli na Twojej działce budowlanej, rolnej czy rekreacyjnej znajdują się urządzenia przesyłowe, a Ty w przeszłości prowadziłeś już postępowanie sądowe z przedsiębiorcą przesyłowym, które zostało negatywnie dla Ciebie zakończone, możliwe jest wznowienie postępowania o służebność przesyłu w oparciu o wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 2 grudnia 2025 r. (sygn. akt: P 10/16).

Przedmiotowy wyrok dotyczy sytuacji, w których na naszej działce znajduje się słup energetyczny, uniemożliwiający zabudowę lub utrudniający korzystanie z niej, a w przeszłości żądaliśmy już – bezskutecznie – ustanowienia służebności przesyłu na rzecz przedsiębiorstwa przesyłowego.

Sądy bowiem oddalały roszczenia właścicieli uznając, że doszło do zasiedzenia przez przedsiębiorstwo energetyczne służebności gruntowej na kształt służebności przesyłu, skutkujące ustanowieniem niniejszej służebności bez stosownego wynagrodzenia bądź też oddaleniem roszczenia o zapłatę wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z działki.

Zapraszamy do przeczytania niniejszego artykułu, w którym omawiamy możliwość wznowienia postępowania o służebność przesyłu (w sprawach w których doszło do oddalenia naszych roszczeń z uwagi na zarzut zasiedzenia).

Czym jest służebność przesyłu?

Służebność przesyłu polega na prawie przedsiębiorstwa przesyłowego do korzystania z Twojej nieruchomości, w związku z posadowieniem na niej urządzeń przesyłowych. Obciążenie Twojej nieruchomości taką służebnością nierzadko powoduje trudności w swobodnym korzystaniu z działki, a z tego tytułu mogą przysługiwać Ci roszczenia odszkodowawcze i o wynagrodzenie.

O jakich urządzeniach przesyłowych mowa?

Roszczenia wobec przedsiębiorstwa przesyłowego mogą dotyczyć posadowienia między innymi takich urządzeń jak słup energetyczny, linia niskiego, średniego lub wysokiego napięcia, gazociąg, ropociąg, kable energetyczne, kable telekomunikacyjne, ciepłociągi, kanalizacja, rurociągi przemysłowe, studzienki, przepompownie, skrzynki i szafki techniczne.

Możliwość wznowienia postępowania o służebność przesyłu

O prawie dochodzenia roszczeń od przedsiębiorstwa przesyłowego stanowi wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 2 grudnia 2025 r. (sygn. akt P 10/16), który wskazuje, że przedsiębiorstwa przesyłowe nie mogą bronić się przed roszczeniami właścicieli działek, zarzutem zasiedzenia prawa do korzystania z nieruchomości na skutek długiego upływu czasu. Oznacza to, że przedsiębiorstwo musi mieć jakiś tytuł prawny do korzystania z nieruchomości. Jeśli przedsiębiorstwo korzysta z działki bez tytułu prawnego, wtedy przysługują Ci roszczenia.

Prowadziłeś już postępowanie z przedsiębiorstwem energetycznym, a Sąd nie uwzględnił Twoich roszczeń? Teraz możesz żądać wznowienia postępowania.

Zgodnie z art. 4011 kodeksu postępowania cywilnego: „Można żądać wznowienia postępowania również w wypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie”.

Mimo odmiennego stanowiska Sądu Najwyższego, wyrokiem z dnia 3 grudnia 2025 r. (sygn. akt SK 17/18), Trybunał Konstytucyjny orzekł, że możliwe jest wznowienie postępowania na podstawie art. 4011 kodeksu postępowania cywilnego, w przypadku wydania przez TK wyroku orzekającego o niezgodności z Konstytucją nie tylko określonego przepisu, ale także określonego znaczenia aktu normatywnego, z uwagi na fakt, że brak takiej możliwości jest niezgodny z art. 190 ust. 4 Konstytucji.

Tym samym, możliwe jest złożenie skargi o wznowienie postępowania w obliczu nowego wyroku Trybunału Konstytucyjnego.

Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego obowiązuje, jeżeli nie został opublikowany?

Słusznie wskazać należy, że wyroki Trybunału Konstytucyjnego powinny być publikowane w dzienniku urzędowym, zaś wyrok z 2 grudnia 2025 r. nie został opublikowany. Jednakże, kwestia niepublikowania przez rząd wyroków Trybunału Konstytucyjnego w okresie tzw. kryzysu konstytucyjnego nie może godzić w konstytucyjne prawo obywateli do sądu, oraz prawa wynikające dla nich z wydanych wyroków Trybunału Konstytucyjnego.

Oznacza to, że możesz żądać wznowienia swojego postępowania, które w przeszłości zostało rozstrzygnięte na Twoją niekorzyść.

Termin wznowienia postępowania o służebność przesyłu

Dlaczego nie powinieneś zwlekać z wznowieniem postępowania? Od momentu ogłoszenia wyroku Trybunału Konstytucyjnego biegnie termin 3 miesięcy na złożenie skargi o wznowienie postępowania. Oznacza to, że termin upływa 2 marca 2026 r.

Dodatkowo, należy sprawdzić czy od momentu zakończenia Twojej sprawy nie upłynęło już 10 lat. W takiej sytuacji, wznowienia postępowania można żądać, jedynie gdy strona była pozbawiona możności działania lub nie była należycie reprezentowana.

Jakie roszczenia przysługują Ci od przedsiębiorstwa przesyłowego w sprawie o odszkodowanie za słupy energetyczne na działce?

Z tytułu posadowienia na Twojej działce urządzeń przesyłowych, przysługują Ci roszczenia o:

  • wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości
  • wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu
  • odszkodowanie za obniżenie wartości działki

Rodzaj Twojego roszczenia oraz jego wysokość zależą od okoliczności każdej indywidualnej sprawy. Zasadniczą kwestią jest to, jak poważne ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości powodują dla Ciebie urządzenia przesyłowe.

Przy ocenie istotne będzie zweryfikowanie szerokości pasa działki, na którym możliwość zabudowy jest ograniczona lub wyłączona, jak również szerokość pasa ochronnego, który musi być udostępniany celem napraw i modernizacji.

Nawet jeśli urządzenia nie widać, ponieważ znajduje się pod ziemią bądź nie wiąże się ono z dużymi trudnościami korzystania z działki i tak istnieje możliwość dochodzenia stosownych roszczeń.

Wsparcie prawne w sprawach o wznowienie postępowania o służebność przesyłu

Skontaktuj się z Kancelarią, a my zweryfikujemy możliwość dochodzenia przez Ciebie roszczeń.

Przeanalizujemy dokumenty w Twojej sprawie (księgę wieczystą, decyzje administracyjne, dotychczasową korespondencję z przedsiębiorcą, akta poprzedniego postępowania), udzielimy odpowiedzi na nurtujące Cię pytania i wskażemy jakie roszczenia Ci przysługują, tak aby maksymalnie zabezpieczyć Twoje interesy. Będziemy reprezentować Cię w ramach negocjacji prowadzonych z przedsiębiorstwem przesyłowym oraz na drodze sądowej, jeśli zajdzie taka potrzeba.