Wydana w niniejszej sprawie dnia 5 marca 2026 roku Opinia Rzecznika Generalnego TSUE, w sprawie C-70/25 (Tukowiecka) wzmacnia ochronę konsumentów w sporach o nieautoryzowane transakcje płatnicze. Potwierdza obowiązek banków do bezzwłocznego zwrotu środków klientowi w pierwszej kolejności (w przypadku nieautoryzowanej transakcji), a dopiero później weryfikacji ewentualnego rażącego niedbalstwa po stronie konsumenta, co zmienia ciężar dowodu w sprawach oszustw finansowych oraz sposób ich prowadzenia.
Nieautoryzowana transakcja płatnicza – czy Bank ma obowiązek zwrócić skradzione pieniądze?
Operacja bankowa (np. przelew, płatność kartą czy BLIK), wykonana bez wyraźnej zgody płatnika, spełnia trzy warunki: brak zgody poszkodowanego, brak jego wiedzy o realizacji oraz brak inicjatywy w jej dokonaniu.
Często wiąże się z oszustwami typu phishing, „pracownik banku” czy kradzieżą danych – oszuści przejmują konto i transferują środki. Jeżeli dochodzi do nieautoryzowanej transakcji płatniczej, bank ma obowiązek niezwłocznego zwrotu środków klientowi.
Niemniej, obowiązek niezwłocznego zwrotu środków często jest pomijany przez banki, które powołują się na niedbalstwo klienta i związku z czym odmawiają zwrotu środków. Jedna z takich spraw trafiła do Trybunału Sprawiedliwości Europejskiej sygn. akt C-70/25 (Tukowiecka) i co ciekawie sprawa jest przeciwko polskiemu bankowi i niewątpliwie będzie miała istotny wpływ na praktykę zwrotu środków w przypadku nieautoryzowanej transakcji płatniczej.
Opinia Rzecznika Generalnego TSUE a bezzwłoczny zwrot środków klientowi
Rzecznik Generalny TSUE w opinii z 5 marca 2026 r. w sprawie C-70/25 (Tukowiecka) zaleca interpretację dyrektywy PSD2 jako reguły bezzwłocznego zwrotu kwoty nieautoryzowanej transakcji. Opinia przewiduje jedyną sytuacją pozwalającą na czasowe wstrzymanie zwrotu środków ― istnienie uzasadnionych podstaw do podejrzenia oszustwa klienta, które muszą zostać zgłoszone właściwym organom na piśmie.
Bank musi bowiem najpierw zwrócić środki, a dopiero potem, jeśli wykaże, że nieautoryzowana transakcja płatnicza nastąpiła w wyniku rażącego niedbalstwa klienta lub w wyniku oszustwa klienta, może żądać zwrotu kwoty transakcji – przy czym udowodnienie przy tym niniejszych faktów będzie spoczywać na Banku.
Warto zaznaczyć, że opinia Rzecznika Generalnego nie obliguje Trybunału Sprawiedliwości UE do wydania wyroku zgodnego z jej treścią. Niemniej rzecznicy generalni niezależnie przedstawiają Trybunałowi sugerowane rozwiązania prawne w rozpatrywanych sprawach, a ostateczny wyrok TSUE w tej kwestii zapadnie w późniejszym terminie.
Podkreślić jednak należy, że opinia ta potwierdza kluczowe zasady dla banków w przypadku nieautoryzowanych transakcji: najpierw niezwłoczny zwrot kwoty (D+1) na rachunek klienta. Dopiero w kolejnym etapie, przy podejrzeniu niedopełnienia obowiązków przez klienta, bank może podjąć działania mające na celu odzyskanie zwróconej kwoty.
Kontekst sprawy Tukowiecka – obowiązek zwrotu skradzionych pieniędzy
Sąd Rejonowy w Koszalinie zapytał TSUE, czy bank może odmówić zwrotu nieautoryzowanej transakcji z powodu rażącego niedbalstwa płatnika, podkreślając przy tym że obecnie dominuje odwrotna praktyka, gdzie to właśnie konsument dochodzi zwrotu nieautoryzowanej transakcji od banku.
Z kolei unijna dyrektywa wskazuje na inną kolejność Mianowicie to bank powinien w pierwszej kolejności, zgodnie z art. 73 dyrektywy PSD2, dokonać na rzecz klienta zwrotu kwoty nieautoryzowanej transakcji płatniczej, bezzwłocznie, a w każdym razie nie później niż do końca następnego dnia roboczego, po odnotowaniu danej transakcji lub po otrzymaniu stosownego zgłoszenia, z zastrzeżeniem wcześniej opisanych wyjątków.
Jak postąpić w przypadku oszustwa bankowego? Praktyczne wskazówki dla klientów
Jeśli padłeś ofiarą oszustwa (np. „pracownik banku”) i bank odmawia zwrotu, złóż pisemną reklamację. Natychmiast zablokuj konto/kartę przez infolinię i złóż pisemną reklamację z żądaniem bezzwłocznego zwrotu (do D+1). Zgłoś sprawę na policję (weź zaświadczenie) oraz do Rzecznika Finansowego po ponownej odmowie banku. Dokumentuj wszystko: wyciąg rachunku z transakcją, zgłoszenie blokady, screeny komunikacji z oszustem/bankiem, protokół policyjny.
Skontaktuj się z nami – wsparcie prawne dla ofiar oszustw bankowych
W Kancelarii CST reprezentujemy klientów w sporach o nieautoryzowane transakcje, przygotowując reklamacje do banku z wnioskiem o zwrot środków oraz zabezpieczając kluczowe dowody. Sporządzamy zawiadomienia o przestępstwie, monitorujemy postępowania i wnioski dowodowe, a przy odmowie banku składamy odwołania do Rzecznika Finansowego lub prowadzimy sprawy sądowe, zapewniając spójną strategię działania.
Oszustwa bankowe dotykają wielu konsumentów, lecz polskie i unijne prawo (w tym opinia Rzecznika Generalnego TSUE w sprawie C-70/25) skutecznie ich chroni. Sukces zależy od szybkiego działania – natychmiastowe zgłoszenie maksymalizuje szanse na zwrot środków. Jeśli padłeś ofiarą oszustwa i szukasz wsparcia, nasza Kancelaria specjalizuje się w ochronie konsumentów, w tym w sprawach dotyczących nieautoryzowanych transakcjach. Zapraszamy do kontaktu.
